دانشگاه علوم پزشکی تهران
نقشه سایت      

1392/03/25 | ایجاد کننده: 36

مشكلات ناشي از روزه داري و راههاي مقابله با آنها

پرخوري

پيروي EMRI از الگوي غذايي نامناسب مي تواند اثر سودمند روزه را بر جسم از بين ببرد. پرخوري و افزايش كالري دريافتي مشكلي است كه در ماه رمضان زياد به چشم مي خورد. نبايد اثر درمان بخش روزه را با زياده روي در مصرف غذاهاي پرچرب شيرين، تنقلات، باميه، زولبيا، نان خامه اي و ... از بين برد. بلكه بدن در اين ماه با كاهش تدريجي مقدار انرژي مصرفي و استراحت دستگاه گوارش اعم از معده، روده،‌ كبد و ... خود را بازسازي مي كند. بنابراين، اعتدال در مصرف مواد غذايي و بهره گيري از نعمت هاي اين ماه مي تواند در پايان ماه مبارك رمضان سلامتي و شادابي را در همه بافت ها و ارگان هاي بدن ايجاد كند.

پرخوري در طول ماه مبارك رمضان از مسائلي است كه نه تنها كاهش وزن به دنبال ندارد، بلكه سبب افزايش وزن نيز خواهد شد. البته اين در صورتي است كه شخص اقدام به پرخوري و افراط در مصرف مواد چرب و قندي كرده باشد. مصرف بيش از اندازه قند و چربي در اين ماه علاوه بر چاقي مي تواند منجر به افزايش چربي و فشار خون و حتي تشديد برخي بيماري ها از جمله ديابت گردد.



يبوست

در حالت EMRI كلي دريافت پايين فيبر و مايعات از رژيم غذايي، سطح فعاليت جسمي پايين و كاهش انرژي دريافتي مي تواند منجر به يبوست شود. يبوست مي تواند باعث ايجاد بواسير و سوء هاضمه به همراه نفخ شود. مصرف غذاهاي شيرين، مصرف ناكافي آب و ميزان ناكافي فيبر رژيم غذايي از علل عمده يبوست در روزه داران است.

درمان يبوست عبارت است از اجتناب از مصرف زياد كربوهيدرات تصفيه شده، افزايش مصرف آب، استفاده از غلات سبوس دار، آرد قهوه اي، انجير و آلو خشك خيسانده، افزايش مصرف ميوه ها بخصوص همراه با پوست، افزايش مصرف سبزيجات، افزايش تحرك،‌ مصرف كم چاي. در صورت شديد بودن يبوست، روزه داران مي توانند به همراه وعده هاي غذايي سحري و يا افطار يك قاشق غذاخوري شربت لاكتولوز مصرف كنند.



سوء هاضمه و نفخ

علت سوء هاضمه و نفخ EMRI عبارت است از پرخوري، مصرف زياد غذاهاي چرب و سرخ شده، غذاهاي تند و غذاهايي كه ايجاد نفخ مي كنند مثل كلم، نوشابه هاي گازدار، سير، پياز، ‌فلفل بخصوص فلفل دلمه اي،‌ حبوبات مانند عدس، لوبيا، نخود، لپه و مصرف زياد مواد قندي، دسرهاي شيرين، ‌زولبيا و باميه،‌ مصرف آب به همراه وعده غذايي،‌ مصرف غذا در حجم زياد و مواد غذايي به اصطلاح سنگين مانند آش رشته، و غذاهاي غليظ آبكي. به منظور پيشگيري از اختلالات گوارشي در اين ايام بايد از مصرف مقادير بالاي غذاهاي فوق اجتناب شود. استفاده از عرق نعناع نيز براي بهبود نفخ موثر است.



سوزش سردل

افزايش EMRI سطح اسيد معده خالي در ماه رمضان باغث تشديد اين سوزش سردل مي شود. اين مسئله به صورت احساس سوزش در ناحيه معده و زير دنده ها ظاهر مي شود و مي تواند به طرف حلق نيز گسترش يابد. غذاهاي تند، قهوه و چاي پررنگ، نوشابه هاي گازدار، غذاهاي پرچرب و سرخ شده،‌ موادي مثل نعناع، شكلات، ادويه جات، مواد اسيدي، غذاهاي زبر خشن مثل چيپس، سبوس و كراكر و مصرف سيگار مي تواند باعث سوزش سردل در افراد حساس شود. بنابراين، توصيه مي شود به منظور پيشگيري از سوزش سردل، وعده هاي غذايي حجيم مصرف نشود. البته استفاده از داروهاي ضدبارداري بخصوص به تنهايي هم مي تواند باعث سوزش سردل در خانم هاي روزه دار شود و توصيه اين است كه اين قرص ها به همراه يك ماده غذايي مصرف شود.



ضعف و افت فشارخون

افزايش تعريق، ضعف،‌خستگي،‌كم شدن انرژي، سرگيجه بخصوص هنگاه برخاستن، ظاهر رنگ پريده و احساس افت فشارخون از علائم افت فشار خون و ضعف مي باشد كه بيشتر به هنگام بعدازظهر ايام روزه داري اتفاق مي افتد. البته افت فشار خون بايد با اندازه گيري فشار خون در هنگام بروز علائم تاييد شود. افراد داراي فشار خون بالا ممكن است در طول ماه رمضان نياز به تنظيم مجدد داروهاي خود توسط پزشك داشته باشند. علت افت فشار خون در ماه رمضان مي تواند مصرف كم مايعات، كاهش مصرف نمك، و مصرف نكردن صحيح وعده سحري باشد. به منظور پيشگيري از اين عارضه توصيه مي شود از رفتن به مكان هاي گرم خودداري شود و مصرف مايعات بين وعده هاي سحري و افطار افزايش يابد.



سردرد

علت ايجاد EMRI سردرد در ماه رمضان ممكن است كاهش مصرف كافئين، چاي، تنباكو، انجام كار زياد در طول روز، كم خوابي و گرسنگي باشد. سردردها وقتي با افت فشار خون همراه مي شوند مي توانند منجر به سردرد شديد و حالت تهوع قبل از افطار شوند. به منظور پيشگيري از اين سردردها، در طول يك الي دو هفته قبل از ماه رمضان به صورت تدريجي مصرف چاي و قهوه و سيگار كاهش يابد. چاي سبز و بدون كافئين ممكن است جايگزين خوبي براي اين موارد باشد.



كاهش قند خون

ضعف، سرگيجه،‌ خستگي، كاهش تمركز، تعرق، لرز، عدم توانايي براي فعاليت فيزيكي، سردرد و تپش قلب از علائم كاهش قند خون مي باشند. كاهش قند خون در ايام روزه داري ماه رمضان ممكن است يك حالت واكنشي باشد. به اين صورت كه 5-2 ساعت بعد از صرف غذا افت قند خون بروز مي كند. اين حالت ممكن است در اثر تشديد پاسخ به انسولين ايجاد شود. نوع ديگر آن زماني بروز مي كند كه فرد به مدت 8 ساعت و يا بيشتر گرسنه باشد. بنابراين، خوردن مقدار زياد مواد قندي مثل كربوهيدرات هاي تصفيه شده بخصوص در وعده سحر ممكن است منجر به ترشح مقدار زيادي انسولين و افت قند خون شود.

اجتناب از مصرف زياد مواد قندي در وعده سحري و محدود كردن مصرف نوشيدني هاي شيرين ، شيريني، كيك، زولبيا، باميه و چاي پررنگ مي تواند از افت قند خون پيشگيري نمايد. افراد ديابتي ممكن است به تنظيم مجدد داروهاي خود در ماه رمضان احتياج داشته باشند و بايد با پزشك خود مشورت كنند.



انقباضات عضلاني

علت انقباضات عضلاني مي تواند مصرف ناكافي غذاهاي حاوي كلسيم، پتاسيم و منيزيم باشد. منابع عمده منيزيم، دانه ها و مغزها (پسته،‌ بادام، گردو و ...)،‌ حبوبات، غلات آسياب نشده، سبزيجات و جوانه گندم، منابع عمده كلسيم، لبنيات (شير، ماست و پنير)، سبزيجات سبز تيره، كلم، بروكلي، ماهي ساردين و ماهي آزاد و منابع عمده پتاسيم، ميوه هايي مانند موز و خرما، سبزيجات،‌ گوشت تازه و محصولات لبني مي باشند. به منظور پيشگيري از انقباضات عضلاني، مصرف مقادير كافي غذاهاي حاوي مواد معدني نام برده توصيه مي شود. با اين حال، افراد تحت درمان داروهاي فشار خون و افراد دچار سنگ كليه بايد با پزشك خود مشورت كنند.


کلمات کلیدی