دانشگاه علوم پزشکی تهران

1392/02/05 | ایجاد کننده: 92

ممیزی انجمن علمی پوکی استخوان

ماهيت بيماري استئوپروز يا پوكي استخوان EMRI بگونه‌ای است که دربرگيرنده رشته‌هاي مختلف تخصصي و فوق‌تخصصي علوم پزشكي اعم از علوم پايه و علوم باليني مي‌باشد و متخصصین این رشته‌ها حداقل به يكي از سطوح پيشگيري، درمان، توانبخشي و يا پژوهش برروي اين بيماري مشغولند. در بررسی های انجام شده سعی شد تا آنجا که امکان دارد وضعیت سلامت استخوان در حیطه های مختلف آموزشی، پژوهشی و بالینی مورد ارزیابی قرار گیرد. برای تهیه گزارش جامع از وضعیت انجمن علمی استئوپروز در کشور با توجه به راهنمای روش کار توسط گروه ممیزی کشور، شاخص‌های کمی و کیفی به تفکیک مورد بررسی قرار گرفتند.

شاخص های کیفی عبارتند از:
  • تعیین حیطه رشته
  • تعیین اهميت رشته در آينده كشور
  • تحلیل روندهای تاثیرگذار
  • تبیین دورنمای رشته
  • تعیین نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای موجود.

شاخص های کمی نیز به 4 دسته کلی عملکردی، ساختاری، نیروی انسانی و مالی و اقتصادی تقسیم بندی شدند که هر یک، خود به بخش های مختلفی پرداخته است.

نسبت مقالات کشور ما در حیطه سلامت استخوان نسبت به کشور ترکیه، فلسطین اشغالی و لبنان به ترتیب 0.34، 0.66 و 4.2 برابر بود. سهم مقالات ایران از کل مقالات کشور های منطقه چشم اندازی بر اساس بانک‌های اطلاعاتی Scopus ،14 درصد می باشد. شاخص اخیر نشان می دهد که برای دستیابی کشور ما به مقام های بالا در تولید علم منطقه در این حیطه، نیاز به تلاش بیشتری می باشد.

در حال حاضر ترکیه بالاترین سهم را در بین مقالات حیطه سلامت استخوان به خود اختصاص داده است و ایران پس از فلسطین اشغالی نیز مقام سوم را داراست. رشد تولید علم در حیطه سلامت استخوان بین سال های 2006 تا 2009 حدود 2.1 برابر بوده است که از میانگین رشد تولید علم در تمامی حیطه ها ( 1.6 برابر) بیشتر بود. از مقایسه بین این دو عدد در می یابیم که روند رشد تولید علم در حیطه سلامت استخوان از میانگین علوم مختلف در کشور بیشتر است.

بررسی ها نشان داد در سال 2009، 55 مقاله در حیطه سلامت استخوان در بانک‌های اطلاعاتی Scopus و 33 مقاله در مجلات داخلی به چاپ رسیده است همچنین تاکنون 15 کتاب در این زمینه تالیف و ترجمه شده است. در خصوص مشارکت محققین مراکز تحقیقاتی مرتبط با حیطه سلامت استخوان با سایر مراکز دانشگاهی و پژوهشی داخل و خارج کشور خوشبختانه تقریبا در بیش از 40 درصد مقالات این حیطه، مشارکت محققین با مراکز دانشگاهی داخلی وجود داشت، اما در مقایسه، وضعیت مشارکت محققین با متخصصین مراکز تخصصی خارج کشور در وضعیت نامطلوبی قرار دارد که فقط حدود 5 درصد مقالات این حیطه، با مشارکت محققین مراکز دانشگاهی خارجی تدوین شده است.

عدم دستیابی به پتنتهای داخلی یا خارجی در این حیطه یا کسب رتبه ها و افتخارات علمی پژوهشی از جشنواره‌های معتبر از نقاط ضعفی است که در این حیطه مشاهده می گردد. راهبردهای مختلفی در این گزارش پیشنهاد گردیده که برخی از آنها عبارتند از: وارد کردن مباحث نظری و عملی پوکی استخوان در کوریکولوم آموزشی رشته های علوم پزشکی و ادغام برنامه جامع کنترل و پیشگیری از پوکی استخوان در نظام سلامت. در این گزارش علاوه بر تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها، الزامات مورد نیاز راهبرد های پیشنهادی، اولویت های آموزشی و پژوهشی، توصیه های سیاستی نیز به تفصیل مورد بررسی و توجه قرار گرفته است.


کلمات کلیدی