Interio

کلینیک مجازی دیابت پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1390/10/18 | ایجاد کننده: 41

پرسش های متداول در زمینه دیابت و روزه داری

من بیماری قند دارم و در حال حاضر برای پایین آوردن قند خونم از قرص قند استفاده می‌كنم، آیا می‌توانم امسال روزه بگیرم؟

در صورتی كه شما به بیماری مزمن دیگری كه پزشك مربوطه شما را از گرفتن روزه به علت آن منع كرده است، مبتلا نیستید و در حال حاضر قند خونتان در حد قابل قبولی (در حالت ناشتا زیر 160) است و اخیراً دچار افت قند خون نشده‌اید، به احتمال زیاد می‌توانید روزه بگیرید.

آیا دخترم كه دیابتی است و انسولین تزریق می‌كند، می‌تواند روزه بگیرد؟

بعید به نظر می‌رسد كه ایشان بتوانند روزه‌داری را تحمل كنند. البته اگر اصرار بر روزه داشتن دارد ، در صورتی كه انسولین زیادی مصرف نمی‌كند و طی روز دچار افت قند خون نمی‌شود ، با احتیاط كامل (زیر نظر پزشك خود جهت تنظیم رژیم غذایی و انسولین) و رعایت نكات لازم ممكن است بتواند دوره روزه‌داری را بدون خطر پشت سر بگذارد . (حتماً با پزشك خود مشورت كند.)
 

آیا اگر من روزه بگیرم ممكن است دچار عوارض بشوم؟

خطرناك ترین عارضه روزه‌داری ، كاهش بیش از حد قند خون است. شما طی روزه‌داری بیش از هر چیر باید مراقب باشید كه قند خونتان زیاد افت نكند.
 

چگونه می‌توانم بفهمم كه قند خونم پایین آمده است؟

افت قند خون با علامت هایی مانند ضعف و بی‌حالی شدید، عرق سرد فراوان، تپش قلب ، سرگیجه ، تاری دید ، گرسنگی شدید ، لرزش بدن و در نهایت بیهوش شدن مشخص می‌گردد.

 


اگر وسط روز دچار افت قند خون شدم ، چه كنم؟

در صورتی كه شما گلوكومتر (دستگاه اندازه‌گیری كننده قند خون) در اختیار دارید فوراً قند خونتان را اندازه بگیرید. در صورتی كه قند خونتان كمتر از 50 باشد ، حتماً روزه خود را افطار كنید . اگر گلوكومتر ندارید، با پیدایش علایم كاهش قند خون ، سریعاً روزه خود را افطار نمایید و با مصرف شربت یا شیرینی مختصر از عوارض بعدی پیشگیری كنید.
 

آیا روزه گرفتن، رژیم محسوب می‌شود یا این كه طی ماه رمضان هم باید رژیم خاصی را رعایت كنم؟

رعایت رژیم دیابتی برای شما الزامی است. شما طی ماه رمضان بین افطار تا اذان صبح مواد غذایی مصرف می‌كنید ، لذا باید نكاتی را رعایت نمایید كه قند خون شما در این فاصله بیش از حد بالا نرود.
 

آیا میزان كل مواد غذایی مصرفی‌ام در ماه رمضان باید مانند رژیم قبلی باشد؟

بله ، حتماً . شما نباید كالری دریافتی خود را در ماه رمضان نسبت به قبل افزایش دهید. به ویژه مصرف مواد قندی شیرین از جمله زولبیا و بامیه را محدود كنید. در صورت تمایل شدید به مواد شیرین می‌توانید از مربا یا نوشابه‌های رژیمی استفاده نمایید و یا هنگام افطار دو عدد خرما همراه با نوشیدنی مانند چای مصرف كنید.

وعده‌های غذایی من باید به چه صورت باشد؟

بهتر این است كه با یك افطار ساده (مثلاً مشابه صبحانه) آغاز كنید و شام را به فاصله 2 – 1 ساعت بعد صرف نمایید. قبل از خوابیدن هم می‌توانید غذای مختصری (مشابه عصرانه) بخورید. سحری را هم حتماً میل كنید.
 

اگر برای خوردن سحری نتوانستم بیدار شوم ، چه كنم؟

بهتر است از روزه گرفتن در آن روز منصرف شوید.
 

نوشیدن آب و مایعات غیرقندی تا چه اندازه مجاز است؟

بهتر این است كه آب كافی بنوشید تا طی روز دچار كمبود آب بدن نشوید . توصیه می‌شود بعد از خوردن سحری و قبل از شروع روزه ، حداقل 2 – 1 لیوان آب بنوشید.
 

آیا رفتن مرا به مهمانی‌های افطار صلاح می‌دانید؟

مسلماً شركت در جمع خانواده و دوستان از نظر روحی بسیار برایتان مناسب است ، اما چه در ماه رمضان و چه در غیر آن ، هیچ‌گاه در مهمانی‌ها فراموش نكنید كه دیابتی هستید تا سال ها با سلامت كامل به زندگی ادامه بدهید.
 

اگر بعد از افطار احساس كردم ، قند خونم بالاست چه كنم؟

در صورت امكان قند خونتان را اندازه‌گیری كنید . اگر بالای 250 بود ، باید شب بعد از رژیم غذایی خود كم كنید ( 20در صد از مواد غذایی كه میل می كنید ، كم كنید) و تا زمانی كه قند خونتان همچنان بالا است رژیم غذاییتان را بهتر كنترل كنید . می توانید از مشاور تغذیه خود یا پزشكتان كمك بگیرید تا دچار مشكل نشوید . به هر حال متوجه باشید كه اگر قند خونتان هنگام شب بالا باشد ، نتایج مثبت روزه‌داری عاید شما نخواهد شد.
 

اگر هنگام سحر احساس كردم قند خونم بالاست چه كنم؟

در این صورت هم اگر قند خونتان بالای 200 باشد ، باید از مواد غذایی سحری خود 20 درصد كم كنید . اما اگر قند خونتان بالای 350 بود ، توصیه می‌شود كه اصلاً روزه نگیرید و حتماً با پزشكتان مشورت كنید.
 

اگر طی روز استراحت كنم ، بهتر است یا می‌توان فعالیت بدنی نیز داشته باشم؟

فعالیت بدنی شما باید در حد معمول باشد و استراحت زیاد به نفع شما نیست. اموری كه به فعالیت جسمی شدید نیاز دارد را بهتر است بعد از ظهرها انجام ندهید تا از افت شدید قند خون پیشگیری نمایید.
 

چگونه ورزش كنم؟

ورزش سبك 15 – 10 دقیقه‌ای هنگام صبح احتمالاً برایتان مناسب است . اما ورزش هنگام بعد از ظهر و قبل از افطار می‌تواند مشكل‌ساز باشد . باید در صورت امكان طی شب‌ها چند ساعت بعد از بعد از افطار زمانی را به ورزش اختصاص دهید.
 

در ماه رمضان قرص‌هایم را در چه زمانی مصرف كنم؟

به طور كلی قرص‌های مصرفی صبح و ظهر را همزمان هنگام افطار و قرص شبانه را پیش از سحری مصرف نمایید . البته اگر قند خونتان تحت كنترل می‌باشد ، ممكن است تحت نظارت پزشك بتوانید تعداد قرص‌هایتان را كاهش دهید.
 


اگر فراموش كردم قرصم را مصرف كنم ، چه باید بكنم؟

از آنجا كه عدم مصرف مایعات طی روز می‌تواند به غلیظ شدن خون و بالاتر رفتن قند خون و عوارض دیگر منجر شود . لذا توصیه می‌شود حتماً قرص خود را به موقع مصرف كنید و اگر فراموش كردید - خصوصاً در صورتی كه معمولاً قند خونتان بالاست - بهتر است آن روز را روزه نگیرید.
 

بهترین زمان برای آزمایش قند خون در ماه رمضان كدام است؟

مسلماً ایده‌آل است كه هر بیمار دیابتی كه روزه می‌گیرد ، گلوكومتر در اختیار داشته باشد و قبل از افطار ، دو ساعت بعد از افطار و پیش از سحری ، قند خون خود را اندازه‌گیری نماید. اما در صورتی كه گلوكومتر در دسترس ندارید ، بهتر است آزمایش‌های خود را تحت نظارت پزشك و در زمان تعیین شده انجام دهید . در ماه رمضان بررسی قند خون ناشتا باید قبل از افطار صورت گیرد كه این بسیار كمك كننده است.
 

آیا اگر روزه بگیرم ، چربی خونم هم پایین خواهد آمد؟

اگر رژیم خود را رعایت كنید، می‌توانید منتظر كاهش كلسترول و تری‌گلیسرید خونتان باشید. این مسأله در پیشگیری از بیماریهای قلبی – عروقی هم به شما كمك می‌کند. طی ماه رمضان رژیم غذایی در بسیاری از خانواده‌‌ها حاوی مواد قندی و نشاسته‌ای فراوان است ، كه ضمن اثر نامطلوب بر قند خون ، تری گلیسرید خون را هم بالا می‌برد.
 

آیا افراد دیابتی كه به نحوی دچار عوارض مزمن دیابت بر كلیه ، چشم ، قلب و ... شده‌اند ، می‌توانند روزه بگیرند؟

ممكن است برخی از این افراد با روزه گرفتن دچار مشكل حادی نشوند ولی برای پیشگیری از پیشرفت عوارض مزمن ، بهتر است روزه نگیرند و یا با متخصص مربوطه مشورت كنند.


کلمات کلیدی