Interio

کلینیک مجازی دیابت پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1390/10/20 | ایجاد کننده: Admin

سلول های بنیادی

در حال EMRI حاضر درمان ديابت به صورتي که ديگر فرد نيازي به دارو نداشته باشد، ممكن نيست. اما توانايي سلول‌هاي بنيادي در تبديل شدن به انواع سلول‌هاي بدن انسان، باعث شده كه بتوان به امکان درمان کامل ديابت با اين سلول‌ها اميد داشت. کاري که دانشمندان اخيراً در مورد درمان ديابت با سلول‌هاي بنيادي کرده‌اند، باعث شده که اين رويا بيشتر به واقعيت نزديک شود. آنها موفق شده‌اند از سلول‌هاي بنيادي مغز استخوان انسان براي ترميم سلول‌هاي معيوب لوزالمعده موش که مسئول توليد انسولين هستند، استفاده کنند. دانشمندان دانشگاه تولين نيواورلئان آمريکا بعد از درمان ديابت موش‌ها با کمک سلول‌هاي بنيادي اميدوارند که بتوان از اين روش براي درمان ديابت در انسان استفاده کرد. اين دانشمندان موفق شدند، موش‌هاي مبتلا به ديابت را که داراي قند خون بالا بوده و کليه‌هايشان در اثر ديابت صدمه ديده بود، درمان کنند. در اين روش درماني، سلول‌هاي بنيادي به گروهي از موش‌ها تزريق شد و بعد از 3 هفته معلوم شد که بدن آنها در مقايسه با ساير موش‌ها انسولين بيشتري توليد مي‌کند و سطح قند خون آنها کاهش يافته است. علاوه بر اصلاح ميزان قند خون اين موش‌ها، بعد از تزريق سلول‌هاي بنيادي، روند تخريب کليه آنها که ناشي از بيماري ديابت بود، هم متوقف شد. البته اينکه چرا تخريب کليه‌هاي اين موش‌ها متوقف شده است، سئوالي است که در پاسخ به آن دکتر داروين پراکاپ، استاد دانشگاه تولين و سرپرست اين تحقيق مي‌گويد: «مطمئن نيستيم چرا کليه‌ها بهبود يافتند، به خاطر اينکه قند خون پايين‌تر بود يا به خاطر اينکه سلول‌هاي بنيادي به ترميم کليه کمک کردند؟ اما گمان مي‌کنيم که سلول‌هاي بنيادي باعث ترميم کليه شده باشد تقريباً به همان صورت که باعث ترميم سلول‌هاي توليد کننده انسولين در لوزالمعده مي‌شود».

در حال حاضر مطالعات مشابهي بر روي انسان در حال انجام هستند. پزشکان آن دسته از بيماران ديابتي را که کليه آنها به تدريج در حال از کار افتادن است انتخاب كرده و بررسي مي‌کنند که آيا تزريق مقدار زيادي سلول پايه استخراج شده از بدن بيمار به خود او، باعث پايين آمدن قند خون، افزايش ترشح انسولين از لوزالمعده و بهبود عملکرد کليه مي شود يا نه. در يکي از تحقيقات جالبي که به تازگي در باره سلول هاي بنيادي در افراد بالغ صورت گرفت نشان داده شد که اگر سلول هاي بنيادي موجود در ديواره مجاري غدد لوزالمعده در بالغين در محيط آزمايشگاه کشت داده شوند مي توان با تحريک آنها، يک توده سلولي درست کرد که نه تنها قادر به ترشح انسولين است بلکه قادر است تا ميزان ترشح را براساس قند خون محيط کم يا زياد نمايد، کاري که براي موفق بودن پيوند بسيار ضروري و حياتي است.

مهم ترين نگراني در مورد پيوند سلول هاي بنيادي خطر ايجاد تومورهاي سرطاني در شخص گيرنده است مخصوصاً در مواقعي که از سلول هاي بنيادي جنيني استفاده مي شود. به طور متوسط حدود 5 تا 6 درصد از مردم هر جامعه‌اي دچار بيماري ديابت هستند. بر اين اساس حدود 3 الي 4 ميليون نفر از مردم ايران ديابت دارند. از اين بين حدود 10 درصد از ديابتي‌هاي يک جامعه دچار ديابت نوع يک هستند که بايد از ابتدا براي کنترل قند خون خود از انسولين استفاده کنند. نکته بسيار مهم در مورد ديابت، عوارض آن است. چرا که با وجود پيشرفت‌هاي بسيار در کنترل ديابت هنوز شايع‌ترين علت نارسايي مزمن کليه و شايع‌ترين علت نابينايي در جهان، ديابت است. لذا يافتن درماني کامل براي اين بيماري شايع مي‌تواند جلوي بروز بسياري از اين عوارض را بگيرد.


کلمات کلیدی

Empty