Interio

مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1391/12/15 | ایجاد کننده: 4

پاتوفيزيولوژي

سه مکانيسم اصلي در پاتوژنز استئوپروز شناخته شده است:
  • عدم دستيابي به استحکام بهينه استخوان در دوران رشد و تکامل.
  • جذب بيش از حد استخوان که منجر به از دست رفتن توده استخوان و اضمحلال ساختار آن مي شود. EMRI
  • عدم جايگزيني استخوان از دست رفته به دليل نقايص موجود در شکل گيري استخوان.

کمبود استروژن در ايجاد استئوپروز نقشي اساسي دارد. به همين دليل توجه به پوكي استخوان در زنان بعد از يائسگي مسئله مهمي است. البته کمبود کلسيم، ويتامين- د و هيپرپاراتيروئيدي ثانويه نيز در اين روند دخالت مي کنند. پلي مرفيسم گروه بزرگي از ژنها نيز با تنوع تراکم استخوان و شکنندگي آن مرتبط است. مکانيسمهاي متعددي در تنظيم شکل گيري مجدد استخوان نقش دارند: فعاليت سلولهاي استئوبلاست و استئوکلاست، عملکرد ساير سلولهاي مغز استخوان، برهم کنش هورمونها، سايتوکاينهاي موضعي، عوامل رشد و فاکتورهاي نسخه برداري.

استئوپروز در نتيجه تغييرات وابسته به سنی كه در فاكتورهاي داخلي و خارجي مؤثر در شكل‌گيري استخوان رخ مي‌دهد و منجر به كاهش توده استخواني مي‌شود، بوجود مي‌آيد. درك پروسه شكل‌گيري استخوان اساس درك پاتوفيزيولوژي استئوپروز مي‌باشد.

در طي رشد، استخوان‌ها از طريق افزايش رشد طولي و همچنين افزوده شدن بافت استخواني به آنها رشد مي‌كنند. اين پروسه مدلينگ ناميده مي‌شود. افزايش توليد هورمون‌هاي جنسي براي بلوغ اسكلت استخواني لازم است، همچنين اين هورمون‌ها باعث مي‌شود كه تراكم و توده استخواني در اوايل بزرگسالي به حداكثر برسند.

اگر چه در طي مرحله بلوغ سايز اسكلت استخواني به‌علت تفاوت هورموني بين دو جنس متفاوت مي‌شود ولي تراكم استخواني بين آنها مشابه مي‌باشد.

فاكتورهاي ژنتيكي اولين تعيين كننده‌ها براي حداكثر تراكم و توده استخواني‌اند، همچنين تغذيه و شيوه زندگي نقش‌هاي مهمي را در رشد استخوان بازي مي‌كنند. مطالعه روي دوقلوها نشان داده كه ارث %80-50 در تراكم و سايز استخوان‌ها تعيين كننده است. همچنين حداكثر توده استخواني اغلب در افراد با سابقه خانوادگي استئوپروز كمتر است و مطالعه روي ژن‌هاي مستعد كننده به استئوپروز (گيرنده vit D ، تيپ I كلاژن، رسپتوراستروژن، IL6 و هورمون مشابه به انسولين) و توده استخواني و ترن اور استخواني و شيوع شكستگي نيز در آنها متفاوت بوده است. EMRI

مطالعات پيشنهاد مي‌كنند كه ژن‌هاي موجود روي كروموزوم 11 با افزايش توده استخواني همراهي دارند و نشان داده شده در خانواده‌هايي با توده استخواني بالا و بدون تظاهرات كاهش توده استخواني با افزايش سن، يك جهش نقطه‌اي در ژن LRPS داشته اند (Low-density lipoprotein receptor- related protein)، نقش اين ژن در جمعيت عمومي كاملاً شناخته شده نيست ولي به‌نظر مي‌رسد كه در تشكيل استخوان بسيار مهم باشد.

در افراد بزرگسال پروسه‌اي كه در استخوان رخ مي‌دهد remodeling است. اين روند ممكن است توسط آسيب‌هاي كوچك و متعدد كه به استخوان وارد مي‌شود فعال شود. افزايش تقاضا براي كلسيم به صورت حاد باعث انتقال كلسيم از استخوان شده و به صورت مزمن باعث هایپر پارا تیروئیدیسم ثانویه میشود و remodeling استخوان را زیاد کرده در نتیجه باعث كاهش توده استخواني مي‌شود. مدلينگ استخوان توسط چندين هورمون تنظيم مي شود: استروژن و آندروژن و هورمون پاراتيروئيد (PTH) و TNF و IGF-I و IGF-II و PTHrP و ILs و PG و همچنين Vit D.

در افراد جوان بالغ استخوان‌هاي جذب شده توسط بافت استخواني جديد جايگزين مي‌شود بنابراين توده استخواني ثابت مانده و حداكثر توده استخواني در بزرگسالي بدست مي‌آيد. ولي بعد از 45-30 سالگي پروسه‌هاي جذب و تشكيل استخوان دچار عدم تعادل شده و جذب بيشتر از تشكيل اتفاق مي‌افتد. افزايش در كاهش بافت استخواني باعث فعال‌تر شدن استئوكلاست‌ها و كاهش فعاليت استئوبلاست‌ها مي‌شود و اين امر مانع از تشكيل استخوان‌هاي جديد مي‌شود.


کلمات کلیدی