Interio

مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1392/10/17 | ایجاد کننده: 4

پوکی استخوان بيماری خاموش، اما قابل پيشگيری

اهمیت پوکی استخوان در زندگی امروز

با توجه به افزايش اميد به زندگي شيوع پوكي استخوان رو به افزايش است. بر اساس تخمين بنياد بين المللي پوكي استخوان در حال حاضر بيش از 200 ميليون نفر از زنان سراسر دنيا از اين بيماري رنج مي برند و بر خلاف تصور عمومي پوكي استخوان منحصر به خانم ها نيست و در مردان هم بطور قابل ملاحظه اي ديده مي شود.

پوكي استخوان تا زماني كه منجر به شكستگي نشود، بدون علامت باقي مي‌ماند، به همين دليل پوکی استخوان "بيماری خاموش" ناميده شده و درکل كمتر از يك سوم موارد پوكي استخوان معمولاً تشخيص داده مي شود. يافته‌هاي غيرطبيعي در پرتونگاري ساده تا زمانيکه تراكم استخوان بيش از 30% کاهش يابد، مشاهده نمي‌شود و دانسيته به ظاهر نرمال استخوان نيز نمي تواند به طور قطع رد کننده پوكي استخوان باشد. اگرچه شكستگيهاي استئوپروتيك يك علت مهم ناتواني و مرگ‌ومير هستند، اما قابل پيشگيري مي‌باشند.

با توجه به اين كه تغيير ريزساختار استخوان بدنبال EMRI كاهش توده استخواني عمدتاً غيرقابل برگشت مي باشد، پيشگيري از ايجاد پوکي استخوان نسبت به درمان آن ارجحيت دارد. مؤثرترين اقدامات پيشگيرانه را مي توان در زمان رشد و نمو اسكلت بدن اعمال نمود با هدف فراهم نمودن شرايط مناسب در جهت افزايش حداكثر توده استخواني و كاهش از دست رفتن استخوان با افزايش سن يا علل ثانويه پوكي استخوان.

اقداماتي كه در اين زمينه مي توان انجام داد را مي توان به دو دسته كلي تقسيم نمود: درمان هاي دارويي و غيردارويي. درمان هاي دارويي عموماً نقشي در بهبود رسيدن به حداكثر توده استخواني ندارند مگر در شرايط خاص؛ مثلاً جايگزيني هورموني در موارد كمبود و يا تجويز مقادير فارماكولوژيك ويتامين "د" در مصرف طولاني داروهاي ضد تشنج. در درمان هاي غير دارويي عمدتاً تأكيد بر داشتن تغذيه سالم، دريافت كافي كلسيم و ويتامين "د"، فعاليت ورزشي مناسب و عدم مصرف دخانيات است.

در EMRI مرحله بعد پيشگيری با هدف ثابت نگه داشتن و يا كند نمودن سرعت كاهش توده استخواني و حتي در صورت امكان اقدام به افزايش آن است. از آنجايي كه پوكي استخوان "بيماري خاموش" ناميده شده و تا زماني كه منجر به شكستگي نشود بدون علامت باقي مي ماند، يكي از مهمترين اقدامات پيشگيرانه افزايش آگاهي افراد جامعه و كادر بهداشتي- درماني از بيماري پوكي استخوان، نحوه كنترل و درمان آن است. با تشخيص زودرس بيماري در مراحل اوليه، مراقبت و درمان مناسب بيماران مي توان از بروز شكستگي كه مهمترين عارضه پوكي استخوان است جلوگيري نمود.