Interio

مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1392/10/25 | ایجاد کننده: 4

آرتریت روماتوئید و پوکی استخوان



آرتریت روماتوئید یک بیماری التهابی مزمن سیستمیک است که موجب تخریب مفاصل می شود. شیوع این بیماری در جامعه نزدیک به یک درصد می باشد. بروز بیماری آرتریت روماتوئید در زنان 2-3 برابر مردان و شایعترین سن برای شروع این بیماری نیز دهه 4-6 زندگی می باشد. با توجه به شیوع بالا، هزینه های ناشی از ناتوانی این بیماری بر جامعه بسیار چشمگیر می باشد. تحقیقات اخیر نشان میدهد که شیوع پوکی استخوان در بین بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید 15-20% می باشد که به طور معناداری بیشتر از جمعیت نرمال است.

 
عوامل متعددی در افزایش میزان پوکی استخوان در مبتلایان به آرتریت روماتوئید دخیل می باشد. التهاب مزمن و شدت التهاب یکی از مهم ترین این عوامل می باشد. به طوری که در بیمارانی که فاکتور روماتوئید (RF) و یا پروتئین واکنش دهنده C (CRP) بالاتری دارند احتمال پوکی استخوان نیز افزایش می یابد.

هم چنین افزایش التهاب موجب تشدید درد مفاصل می شود. در نتیجه از میزان فعالیت بیماران کاسته شده و بیماران فعالیت هایی که موجب تحمل وزن بدن می شود را انجام نمی دهد. پس می توان کم تحرکی را به عنوان یکی دیگر از فاکتورهای خطر نام برد. افزایش سن و مدت بیماری از دیگر عوامل دخیل در بالا رفتن احتمال پوکی استخوان در بیماران می باشد. تجمع فاکتورهای التهابی و داروهای کنترل کننده بیماری¬های زمینه¬ای همچون کورتیکواستروئید توجیه کننده افزایش احتمال پوکی استخوان با افزایش مدت بیماری است. هم چنین با توجه به الگو اپیدمیولوژیک بیماری می توان گفت که شروع یائسگی موجب افزایش خطر همراه با افزایش سن می شود.

بررسی ها نشان میدهد که میزان کلسیم، فسفر و هورمون پاراتیروئید (PTH) در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید در محدوده نرمال قرار دارد بنابراین می توان نتیجه گرفت استفاده از مکمل های کلسیم نمی تواند مانع از پوکی استخوان در این بیماران شود. اما در بیمارانی که مبتلا به پوکی استخوان شده اند میزان کلسیم کاهش و هورمون پاراتیروئید افزایش یافته و استفاده از مکمل کلسیم همچنان از ارکان اصلی درمان آن می باشد. EMRI
 




 



 
در گذشته استفاده از داروهای کورتیکواستروئید با دوز کم که برای درمان آرتریت روماتوئید استفاده میشود را از عوامل ایجاد پوکی استخوان در این بیماران می دانستند اما مطالعات اخیر نشان میدهد استفاده از دوز کم دارو نه تنها موجب پوکی استخوان نمیشود بلکه با کاهش درد و التهاب سبب افزایش میزان فعالیت بیماران و کاهش شانس ایجاد آن میشود.

کنترل بیماری زمینه ای موثرترین روش برای پیشگیری از پوکی استخوان در این بیماران می باشد. ورزش های تحمل کننده وزن بدن و افزایش توده عضلانی از دیگر روش های جلوگیری می باشند. افزایش مصرف چربی های امگا 3 و مصرف ویتامین د در مناطقی که میزان تابش آفتاب کم است از توصیه های غذایی برای پیشگیری از پوکی استخوان می باشد.

تشخیص و درمان پوکی استخوان در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید تفاوتی با دیگر افراد ندارد. هنوز برای غربالگری پوکی استخوان در این بیماران توصیه خاصی وجود ندارد، هر چند در بیمارانی که بیماری آن ها در طی سال به خوبی کنترل نشده است باید پیگیری جهت پوکی استخوان را در نظر داشت.

محمد آقایی میبدی، دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران