Interio

مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1392/11/09 | Creator: 4

استئوپروز (Osteoporosis) يا بيماري پوكي استخوان يك مشكل بهداشتي جهاني است که از آنجایی که در افزایش امید به زندگی موثر می باشد مورد توجه می باشد. هم اكنون با بهينه شدن روش هاي تشخيصي و دسترسي به طيف وسيعي از فاکتورهای استخوانی، امكاناتي فراهم آمده است تا نقش موثري در پيشگيري يا مدیریت این بيماري اعمال گردد. یکی از مهم ترین علائم مبتلايان به پوكي استخوان، معمولا كاهش تراكم استخوان و وخامت وضعيت ساختاري استخوان ها می باشد كه استخوان ها را مستعد شکستگی می کند. قابل ذکر است بار این بیماری بر فرد مبتلا و همین طور سيستم بهداشت و سلامت جامعه تحميل مي شود. در حقيقت تعداد زنانی كه شكستگي ناشي از پوكي استخوان را تجربه مي كنند بيش از زناني است كه به سرطان پستان، تخمدان و رحم مبتلا مي شوند.

قابل ذکر است اين شكستگي ها به ناتوانی هایی منجر می شود که مراقبت ها ی پرستاري ويژه اي را مي طلبد و در برخی از موارد منجر به مرگ اين بيماران نیز مي شود هزینه ای که سالانه در اثر شکستگی های ناشی از پوکی استخوان در ایالت متحدهء آمریکا تحمیل می گردد حدود 17 بیلیون دلار می باشد. در این راستا مطالعاتی که در سال های 2001 و 2004 توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد، استئوپروز را مسئول از دست رفتن بیش از 36 هزار سال زندگی مردان و زنان ایرانی ، در مقیاس گزارش کرده اند. آخرین مطالعات نشان داده است که 046/969/25 و 798/024/3 از بیماری استئوپنی و استئوپروز به ترتیب رنج می برند. به طور کلی بیماری استئوپروز تحت تاثیر عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی می باشند و در واقع بیماری استئوپروز نقطه تقاطع مابین نقش عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی در بروز یک بیماری به معنای واقعی می باشد. مطالعات گسترده ای صورت گرفته است تا نقش عوامل خطر ژنتیکی را در بروز این بیماری و همین طور کمبود ویتامین د و شکستگی نشان دهند.

محققين بر اساس مطالعه ای که بر خانواده هاي مبتلايان و همچنين دوقلوها انجام داده اند اظهار کردند که 80-60 درصد از ویژگی تراكم استخوان تحت كنترل ژن هاي مختلف می باشد. اگر چه افراد با هر نژادي ممكن است به اين بيماري مبتلا شوند ولي مطالعات نشان داده است که نژاد سفيد و آسيايي معمولا تراكم استخوان پائين تري در مقایسه با افراد سياه پوست و نژاد اسپانيايي و آمريكاي لاتيني دارند(20-10 درصد پائين تر). از ديگر شواهد مبني بر تاثير ژن ها بر روي تراکم استخوان، تراکم استخوان پائین تر در دختران مادران مبتلا به پوكي استخوان در مقایسه با دختران زنان با تراکم استخوان طبیعی می باشد و همین طور پسران مردانی که مبتلاء به پوکی استخوان ایدیوپاتیک هستند نیز در مقایسه با سایر مردان تراکم استخوانی پائین تری دارند.

تاکنون مطالعات مختلفی بر روی ژنتیک پوکی استخوان انجام گرفته است و لیستی از ژن های کاندید موثر بر آن پیشنهاد گردیده است و همین طور پاره ای از آنها نیز در جوامع مختلف با نژاد های گوناگون و مناطق جغرافیایی متعدد بررسی شده است. ژنهای گزارش شده در اکثریت مقالات مشترک بوده ولی تعداد ژنهای غیرمشترک بسیار بیشتر است. در مورد برخی از این ژنها مانند(Vitamin D Receptor Gene) VDR، (Interleukin 6) IL-6 و (Estrogen Receptor)ESR ثابت شده که با عوامل غیرژنتیکی از قبیل محل زندگی، تغذیه، ورزش و... در تعامل می باشند.

از جمله طرح هایی انجام شده توسط این مرکز انجام مرور نظام مند با عنوان بررسی ریسک فاکتورهای ژنتیکی استئوپروز در جهان و ایران می باشد. قابل ذکر است که بر اساس نتایج حاصل از این مرور نظام مند، بررسی فراوانی واریانت های ژنتیکی رسپتور ویتامین D (VDR) و رابطهء آن با وضعیت تراکم استخوان، ویتامین د و شکستگی در مطالعه مبتنی بر جمعیت پوکی استخوان در حال اجرا می باشد.

Source:

Author: